Het ergste moet nog komen: vergrijzing en intensive care

uit editie 2007/2

De komende 25 jaar zal de Nederlandse bevolking toenemend >vergrijzen=. Dit zal ingrijpende maatschappelijke problemen geven, die met name merkbaar zullen zijn in de gezondheidszorg, waaronder op de intensive care-afdelingen. Bepaalde aandoeningen en comorbiditeit komen vaker voor bij ouderen. Dit zal gevolgen hebben voor selectie voor opname, triage, het afzien en staken van behandeling en afwegingen ten aanzien van proportioneel gebruik van schaarse middelen. In dit artikel geven wij een inschatting van de gevolgen voor vier opname-indicaties: sepsis, chronische obstructieve pulmonale aandoeningen (COPD), valgerelateerd schedel- en nekletsel en maligniteiten. Wij richten ons in dit overzicht hierbij vooral op de gevolgen voor Rotterdam en omstreken.

Trefwoorden: intensive care, vergrijzing, COPD, sepsis, valgerelateerd schedelletsel, maligniteiten, ethiek

Inleiding
Mede door het bereiken van een hoog niveau aan mogelijkheden van ondersteuning en/of overname van orgaanfunctie(s) bij ernstig zieke patiënten zijn ethische afwegingen in de intensive care-geneeskunde toenemend van belang geworden. Steeds vaker worden beslissingen met betrekking tot selectie voor opname en behandeling, triage, toewijzen van intensive care-zorg, afzien tot behandeling, staken van behandeling, en afwegingen ten aanzien van het proportionele en effectieve gebruik van schaarse middelen (geld, beschikbaarheid van bedden, beschikbaarheid van apparatuur, specifieke kennis) in de acute en directe postacute fase genomen. Ook de invulling van palliatieve zorgverlening na het staken van de behandeling (bijvoorbeeld palliatieve toediening van opiaten en sedativa) roept steeds meer (vooral maatschappelijke en juridische) vragen op. Deze vragen worden des te prangender nu wij in de komende 20 jaar te maken krijgen met een gestaag groeiende populatie oude (70 - 80 jaar) en zeer oude (> 80 jaar) intensive care behoeftige patiënten. >> lees het artikel verder in het aprilnummer.

Geschreven door: Erwin J.O. Kompanje [1], A. Frans de Jong [2]

[1] Klinisch ethicus intensive care Erasmus MC, Universitair Medisch Centrum, Intensive Care H-gebouw, Postbus 2040, 3000 CA Rotterdam E e.j.o.kompanje@erasmusmc.nl

[2] Wetenschappelijk onderzoeker

< terug